Theo đài phát thanh Á Châu, thế hệ những người sinh vào thập niên 1940 tại miền Nam nay còn ko ít, cũng ko phổ thông. Số người không còn phần vì tuổi tác, bệnh tật, phần vì đã trải qua phổ biến thăng trầm tang hải của những năm trước và sau 30-4-1975: mặt trận, cầm tù, các cuộc vượt biển kinh hoàng, theo Đài phát thanh Á Châu. Có thể tìm hiểu thêm Đài phát thanh Á Châu tại https://www.dkn.tv/.
Trong tay ko còn bao nhiêu tư liệu chính thức về một giai đoạn giáo dục đã trải qua năm, sáu mươi năm, chỉ còn 1 mớ ký ức sót lại trong đầu, kỳ vọng rằng các độc giả là chứng nhân của thời kỳ này sẵn lòng bổ khuyết, đính chính cho những sai sót của một bộ nhớ đã trải qua phổ thông thử thách của thời kì và thời cục. Do đó mà mấy bài viết này với tên là “Ký ức vụn”, không sở hữu ý nghĩa một biên khảo, mà chỉ nhằm giúp người đọc mang chút ý niệm tổng quát về một nền học đã mai 1 từ hơn nửa thế kỷ đã qua.
Học viện quốc gia Hành chánh được xây mới năm 1962.
CHUYỆN HỌC
qua loa việc học trước thời Đệ Nhất cùng Hòa
Theo đài phát thanh Á Châu, những năm trước năm 1954, không thấy với chương trình giáo dục măng non dành cho lứa tuổi dưới 6. Thường một đứa bé đến 6 tuổi, thậm chí 7-8 tuổi hay hơn nữa, mới được ba má cho đi học lớp đầu đời là lớp năm, bậc tiểu học. Trước thời Đệ nhất cộng hòa, hệ thống giáo dục tại Việt Nam cũng mang ba bậc học chính là Tiểu học, Trung học và Đại học, song ở 2 bậc học đầu, mỗi bậc lại chia thành hai cấp. Ở bậc Tiểu học, lớp bắt đầu là lớp Năm hay lớp Đồng ấu (Cours Enfantin), kế tới là lớp Tư hay lớp Dự bị (Cours Préparatoire), lớp Ba hay lớp Sơ đẳng (Cours Elémentaire). Cả ba lớp này thuộc hạ Sơ học, học xong, học sinh thi lấy bằng Sơ học Yếu lược (Primaire Elémentaire).
Sau cấp Sơ học là cấp Tiểu học gồm ba lớp: lớp Nhì 1 năm (Cours Moyen de 1ère Année), lớp Nhì hai năm (Cours Moyen de 2è Année), và lớp Nhất (Cours Supérieur). Xong lớp Nhất, học sinh thi lấy bằng Tiểu học (Certificat D’Etude Primaire Complémentaire Indochinois, viết tắt là C.E.P.C.I), người nào thi đỗ mới được học lên bậc Trung học. Thời ngừng thi côngĐây, mang bằng CEPCI đã đủ kiêu hãnh sở hữu làng trên xóm dưới rồi, “trâm” tiếng Tây mang Tây đủ để trẻ em trong làng sợ hãi. Thời kỳ trước Đệ nhất cộng hòa, học sinh đỗ Tiểu học xong ko vào ngay lớp Đệ nhất niên mà còn phải trải qua 1 lớp trung gian là lớp Tiếp liên (Cours Certifié), hết năm này mới vào lớp Đệ nhất niên của bậc Trung học. Thời Pháp thuộc, bậc học này cũng chia làm cho hai cấp: Cao đẳng Tiểu học và Trung học. Bốn năm Cao đẳng Tiểu học gồm các lớp: Đệ nhất niên, Đệ nhị niên, Đệ tam niên và Đệ tứ niên. Học xong bậc này, học sinh thi lấy bằng Thành Chung (Diplôme d’Étude Primaire Supérieur Franco-Indigène), người Việt bình dân khi bấy giờ vẫn quen gọi là “bằng Đít-lôm”.
Sau bằng Thành chung, học sinh học lên bậc Tú tài. Kể từ cuối thập niên 1920, chương trình thi bậc Tú tài đã được Nha Học chính Đông Pháp qui định, gồm 2 kỳ thi cách nhau một năm, kỳ thi lấy bằng Tú tài I hay Tú tài bán phần (Baccalauréat Première Partie) và kỳ thi Tú tài II hay Tú tài toàn phần (Baccalauréat Deuxième Partie, gọi tắt là BAC). Người dự thi Tú tài toàn phần bắt đề nghị mang bằng Tú tài bán phần.
Việc học thời Đệ Nhất cộng Hòa
Chương trình Tiểu học thời Đệ nhất cộng hòa không còn kéo dài sáu năm như trước Đó, vẫn là các lớp Năm, Tư, Ba, Nhì, Nhất, song ko còn kỳ thi Sơ học Yếu lược và không còn hình thức lớp Nhì một năm và lớp Nhì hai năm nữa. Sau khi học xong chương trình lớp nhất, học sinh tham dự kỳ thi Tiểu học.
Vào đầu thập niên 1950, khi vào lớp Tư, học sinh đã khởi đầu được dạy tiếng Pháp, chương trình thi các năm 1954-1955 còn với bài ám tả tiếng Pháp (sau này là chính tả, dictée française), song chỉ sở hữu tính nhiệm ý, ko đề nghị. Thời Đệ nhất cùng hòa, những lớp từ Đệ nhất niên đến Đệ tứ niên được đổi tên lần lượt thành các lớp Đệ thất, Đệ lục, Đệ ngũ và Đệ tứ; bậc Cao đẳng Tiểu học được đổi thành bậc Trung học Đệ nhất cấp. Tại bậc học này, học trò lớp Đệ thất được dạy sinh ngữ hai là Anh ngữ. Như vậy, sắp như thường có một sự lựa chọn nào từ phía người học, do Pháp ngữ được học trong khoảng bậc Tiểu học và Anh ngữ được học trong khoảng bậc Trung học nên điềm nhiên trong học và thi, Pháp ngữ là sinh ngữ một (điểm thi với hệ số 3), Anh ngữ là sinh ngữ hai (điểm thi mang hệ số 2). Sau lúc học xong lớp Đệ tứ, học sinh thi lấy bằng Trung học Đệ nhất cấp thay cho bằng Thành chung. Bậc Tú tài thời Đệ nhất cùng hòa được gọi là Trung học Đệ nhị cấp, gồm ba lớp: Đệ tam, Đệ nhị và Đệ nhất.
Bước vào lớp Đệ tam, học trò chọn 1 trong 4 ban:
Ban A – những môn học chủ yếu là Lý Hóa – Vạn vật (nay là Sinh vật), những môn khác là môn phụ
Ban B – các môn học cốt yếu là Toán – Lý – Hóa
Ban C – Còn gọi là Ban văn chương – Sinh ngữ, các môn học chủ yếu là Văn-Triết học (riêng cho lớp Đệ nhất); Sử Địa-Anh Pháp
Ban D – Còn gọi là ban Cổ ngữ, những môn học chủ yếu là Văn – Hán ngữ hay La tinh ngữ.
Theo đài phát thanh Á Châu, về trường học, thời Đệ nhất cộng hòa, số trường tư chiếm tỉ số áp đảo. Thường mỗi tỉnh sở hữu một trường trung học công lập chính nằm ở thức giấc lỵ, thí dụ ở Gia Định mang trường Hồ Ngọc Cẩn, ở Định Tường mang trường Nguyễn Đình Chiểu, ở Cần Thơ với trường Phan Thanh Giản, ở Bình Định-Qui Nhơn với trường Cường Đễ… các trường này dạy tới hết bậc Trung học Đệ nhị cấp. Ở mỗi quận trong những thức giấc to, mang một trường Tiểu học công lập và/hoặc trường Trung học Đệ nhất cấp.
Từ khóa: dai phat thanh a chau. Có thể tìm hiểu thêm dai phat thanh a chau tại https://www.dkn.tv/
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét